Allergieën zijn overdreven reacties van het immuunsysteem op stoffen die voor de meeste mensen volstrekt onschadelijk zijn. Deze stoffen, allergiënen genoemd, kunnen zich in de lucht bevinden, in voedsel of in contact met de huid komen. Wanneer iemand allergisch is, interpreteert het lichaam deze vreemde stoffen als bedreigend en produceert antilichamen om ervan af te komen.
Het immuunsysteem reageert vervolgens door histamine en andere chemische stoffen vrij te geven, wat veroorzaakt dat symptomen zoals jeuk, zwelling, rode ogen of niezen ontstaan. Allergieën kunnen erfelijk zijn en meestal beginnen al op jonge leeftijd, hoewel ze ook later in het leven kunnen ontstaan. Sommige allergieën verdwijnen vanzelf, terwijl anderen een heel leven kunnen aanhouden.
De meest voorkomende allergiënen zijn:
Het is belangrijk om te begrijpen wat je allergie veroorzaakt, zodat je deze kunt vermijden en effectief kunt behandelen.
Antihistaminica zijn medicijnen die de werking van histamine blokkeren, het lichaamseigen stof dat allergische reacties veroorzaakt. Deze middelen zijn zeer effectief tegen veel allergie-symptomen en zijn verkrijgbaar in twee hoofdtypen: sederende en niet-sederende antihistaminica.
Deze zijn de voorkeur voor dagelijks gebruik. In Nederland zijn populaire merken hiervan cetirizine (Piriteze, Allergie-Stop), loratadine (Claritine) en fexofenadine (Telfast) beschikbaar. Deze werken snel, meestal binnen 20 minuten tot een uur, en veroorzaken geen slaperigheid. Ze zijn ideaal voor gebruik overdag omdat ze je alertheid en concentratie niet beïnvloeden.
Sederende antihistaminica zoals clemastine en promethazine kunnen slaperigheid veroorzaken en worden meestal 's avonds gebruikt. Ze zijn effectief voor ernstige jeuk en nachtelijke symptomen. Deze zijn bijzonder nuttig als jeuk je slaap verstoort.
Antihistaminica zijn beschikbaar zonder recept in verschillende vormen: tabletten, siropen en soms sprays. Ze zijn geschikt voor allergische rhinitis, urticaria (netelroos) en milde reacties op allergenen.
Corticosteroïden zijn krachtige middelen die ontsteking en allergische reacties onderdrukken. Ze worden veel gebruikt bij allergie-symptomen die niet voldoende reageren op antihistaminica alleen.
Producten zoals fluticason (Flixonase) en mometason (Nasonex) worden direct in de neus gespoten en helpen tegen verstopte neus, niezen en neusvochting. Deze zijn zeer effectief voor hooikoorts en allergie-symptomen aan de neus. Ze werken lokaal en hebben minimale bijwerkingen.
Oogdruppels met corticosteroïden zoals dexamethason worden gebruikt tegen rode en jeukende ogen door allergieën. Deze werken snel en effectief maar moeten voorzichtig gebruikt worden en niet langer dan twee weken achtereen zonder medisch toezicht.
Ontstekingsremmers zoals cromones (natriumcromoglicaat) werken door mastocel stabilisatie en kunnen als preventief middel voor allergische reacties gebruikt worden. Ze zijn veiliger voor langdurig gebruik dan corticosteroïden en kunnen vooraf gebruikt worden voordat je weet dat je blootgesteld zult worden aan allergiënen.
Huidallergieën veroorzaken jeuk, roodheid, zwelling en irritatie die zeer oncomfortabel kunnen zijn. Voor deze symptomen zijn verschillende behandelingen beschikbaar in Nederlandse apotheken.
Hydrocortisoncrème (1%) is verkrijgbaar zonder recept en helpt bij milde ontstekingen en jeuk. Voor ernstigere huidallergieën zijn sterkere corticosteroïdcrèmes beschikbaar met recept.
Producten zoals cetomacrogol en vaseline helpen de huidbarrière te herstellen en geven verlichting. Deze kunnen meerdere keren per dag gebruikt worden zonder schadelijke effecten en zijn essentieel als ondersteuning bij huidallergieën.
Voor ernstige allergische reacties zoals anafylaxie zijn adrenalineauto-injectoren (EpiPen) beschikbaar op recept voor patiënten met ernstige voedsel- of insectengifallergieën. Dit zijn levensreddende medicijnen die onmiddellijk gegeven kunnen worden bij ernstige reacties. Iedereen die een EpiPen heeft voorgeschreven gekregen, moet weten hoe deze te gebruiken en moet deze altijd bij zich dragen.
Naast medicijnen zijn preventieve maatregelen essentieel bij het beheren van allergieën. Het vermijden van allergiënen is altijd de eerste stap in behandeling.
Effectieve maatregelen zijn:
Natuurlijke remedies zoals lokale honingconsumptie, etherische oliën en bepaalde kruidenthee kunnen ondersteunend werken, hoewel deze niet als vervanger van medicijnen moeten worden gezien. Quercetin-rijke voedingsmiddelen zoals uien en appels hebben natuurlijke antihistaminische eigenschappen. Probiotica kunnen ook helpen het immuunsysteem beter in balans te brengen.
Immunotherapie (allergie-injecties) is een langetermijnbehandeling waarbij kleine hoeveelheden allergiënen geleidelijk worden toegediend om tolerantie op te bouwen. Dit moet onder medisch toezicht gebeuren in een kliniek en kan maanden tot jaren duren, maar kan significante verlichting bieden.
Het is belangrijk onderscheid te maken tussen milde allergie-symptomen die zelf behandeld kunnen worden en meer ernstige situaties die medische aandacht vereisen.
Neem contact op met je huisarts als allergiesymptomen aanzienlijk je dagelijks leven beïnvloeden, als standaardbehandelingen niet werken, of als je symptomen erger worden. Ook bij vermoeden van voedselallergieën is medisch advies essentieel voordat je bepaalde voedingsmiddelen volledig vermijdt.
Neem direct contact op met spoedeisende hulp bij tekenen van anafylaxie zoals zware zwelling van lippen of keel, ademhalingsproblemen of plotselinge bloedrukdaling. Dit zijn levensbedreigende situaties.
Je apotheek kan waardevolle adviezen geven bij het kiezen van het juiste allergiemiddel. Apothekersassistenten kunnen helpen bij selectie op basis van je symptomen en kunnen interacties met andere medicijnen controleren. Voor chronische allergieën kan een allerholoog specialistische testen uitvoeren om allergiënen nauwkeurig te identificeren, zodat gerichte en effectieve behandeling mogelijk is. Wij staan altijd voor je klaar met deskundig advies en een breed assortiment allergiemedicijnen.
