COVID-19 is een infectieziekte veroorzaakt door het coronavirus SARS-CoV-2. Het virus verspreidt zich via druppeltjes en aerosolen wanneer een besmet persoon hoest, niest of spreekt. De ziekte kan mild verlopen met geringe symptomen, maar kan ook ernstiger worden en ernstige ademhalingsproblemen veroorzaken.
De symptomen verschijnen meestal 2 tot 14 dagen na blootstelling aan het virus. Veel mensen herstellen binnen enkele weken, maar sommigen ondervinden langdurige gevolgen. Ouderen en mensen met onderliggende aandoeningen hebben een hoger risico op ernstige complicaties. Het virus is wereldwijd verspreid en heeft grote gevolgen gehad voor de volksgezondheid en de economie.
Het nemen van preventieve maatregelen is essentieel om verspreiding van COVID-19 tegen te gaan. Regelmatig handen wassen met zeep en water gedurende minstens 20 seconden vermindert infectierisico aanzienlijk. Wanneer water niet beschikbaar is, kunt u desinfecterende handgel gebruiken met minstens 60% alcohol.
Fysieke afstand houden van minstens 1,5 meter van anderen helpt virusverspreiding te voorkomen. Het dragen van mondkapjes, vooral in drukke ruimtes en openbaar vervoer, biedt aanvullende bescherming. Regelmatig schoonmaken van veelgebruikte oppervlakken zoals deurklinken en smartphones vermindert de kans op indirect contact.
De volgende maatregelen ondersteunen uw gezondheid en verminderen risico's:
De meest voorkomende symptomen van COVID-19 zijn hoesten, koorts, vermoeidheid en verlies van geur of smaak. Veel mensen ervaren ook keelpijn, hoofdpijn en spierpijn. Sommigen hebben maag- en darmklachten met diarree. Deze symptomen kunnen mild tot ernstig zijn en varieert per persoon.
Voor snelle diagnostiek zijn zelftesten beschikbaar in Nederlandse apotheken. Deze antigeen sneltesten geven uitslag in ongeveer 15 tot 30 minuten. Ze zijn betrouwbaar bij correct gebruik en volgen van de instructies op de verpakking. Bij twijfel over de uitslag kunt u contact opnemen met uw huisarts voor een PCR-test.
Bij ernstige symptomen zoals acute ademnood, pijn op de borst of verwardheid moet direct medische hulp gezocht worden. Blijf thuis als u positief test of symptomen heeft en zorg voor voldoende rust. Drink veel water en gebruik pijnstillers bij koorts en pijn volgens de gebruiksaanwijzing.
Nederlandse apotheken bieden verschillende medicijnen ter ondersteuning van COVID-19-symptomen. Voor koorts en pijn zijn paracetamol en ibuprofen effectieve opties die u kunt gebruiken. Deze zijn beschikbaar zonder recept en helpen symptomen te verlichten.
Tegen hoesten zijn verschillende siropen en pastilles verkrijgbaar zoals Benylin en Strepsils. Antihistamines kunnen helpen bij verstopte neus en allergie-achtige symptomen. Vitamine C en zincsupplementen worden door sommigen gebruikt ter ondersteuning van het immuunsysteem.
Voor ernstigere gevallen kan uw huisarts antivirale middelen voorschrijven. Bepaalde antivirale medicijnen kunnen ernstige ziekte voorkomen als ze vroeg worden toegediend. Monoclonale antilichamen zijn in bepaalde gevallen beschikbaar voor hoogrisicopatiënten. Inhalatoren voor astmalijders moeten voorhanden zijn, aangezien COVID-19 luchtwegproblemen kan verergeren. Uw apotheker kan adviseren welke medicijnen het meest geschikt zijn voor uw specifieke situatie.
Vaccinatie is het meest effectieve middel ter bescherming tegen COVID-19 en ernstige ziekte. In Nederland zijn verschillende COVID-19-vaccins beschikbaar, inclusief Pfizer-BioNTech, Moderna en AstraZeneca. Het vaccinatieprogramma is gratis en beschikbaar voor alle volwassenen en veel jongeren.
De primaire vaccinatiereeks bestaat meestal uit twee doses met twee tot drie weken tussentijd. Boostervaccinaties worden aanbevolen voor aanvullende bescherming, vooral voor ouderen en kwetsbare groepen. Deze worden jaarlijks of halfjarig gegeven, afhankelijk van aanbevelingen van het RIVM.
Bijwerkingen van vaccins zijn meestal mild en verdwijnen binnen enkele dagen. Veel voorkomende bijwerkingen zijn pijn ter plaatse van injectie, vermoeidheid en lichte koorts. Ernstige bijwerkingen zijn zeldzaam maar moeten onmiddellijk gerapporteerd worden aan uw zorgverlener. Uw apotheker en huisarts kunnen informatie geven over vaccinatie en helpen bij het plannen van uw vaccinatieschema. Het blijft belangrijk om ook andere preventieve maatregelen te nemen naast vaccinatie.
Als u positief test of symptomen heeft die op COVID-19 wijzen, volg deze aanbevelingen. Zorg dat u thuis blijft om anderen niet te besmetten. Informeer uw nauwe contacten zodat zij voorzorgmaatregelen kunnen nemen.
Zorg voor voldoende rust en vochtinname. Gebruik symptoombestrijdende medicijnen zoals paracetamol voor koorts en pijn. Eet gezond en voedzaam voor sterke afweer. Zorg dat u goed geïsoleerd bent van huisgenoten, vooral ouderen en kwetsbaren.
Monitor uw symptomen en zorg dat u medische hulp zoekt bij verslechtering. Bel uw huisarts bij ernstige symptomen of twijfels. In geval van ernstige ademnood, pijn op de borst of bewusteloosheid belt u 112 voor ambulance.
Na herstel kan het enkele weken duren voordat u volledig energie hebt. Sommigen ondervinden langdurige symptomen die maanden kunnen aanhouden. Uw huisarts kan verwijzing naar specialisten bieden als nodig. Blijf voorzichtig rond anderen gedurende minstens tien dagen na symptoombeginning. Ons apothekersadvisteam staat altijd klaar om u verder te helpen met vragen over COVID-19, beschikbare medicijnen en preventieve maatregelen.
