Anticonceptiva zijn medicijnen en hulpmiddelen die gebruikt worden om zwangerschap te voorkomen. Ze werken op verschillende manieren: sommige verhinderen dat zaadcellen en eicellen elkaar bereiken, andere veranderen de baarmoederslijmvlies of onderdrukken de eisprong. Het kiezen van de juiste anticonceptie is een persoonlijke beslissing die afhangt van uw gezondheid, levensstijl en voorkeuren.
In Nederland zijn er veel verschillende anticonceptiemiddelen beschikbaar. Het is belangrijk om goed geïnformeerd te zijn over de verschillende opties. Elk middel heeft zijn eigen voor- en nadelen. Een huisarts of gynaecoloog kan u helpen de beste keuze voor uw situatie te maken. Regelmatige controles zijn belangrijk voor uw gezondheid en het controleren of het gekozen middel goed voor u werkt.
De anticonceptiepil is een van de meest gebruikte anticonceptiemiddelen in Nederland. Deze pil bevat hormonen die de eisprong onderdrukken. Er zijn verschillende soorten pillen beschikbaar met verschillende hormoonhoeveelheden en combinaties.
De combinatiepil moet dagelijks op dezelfde tijd ingenomen worden. U krijgt meestal een strip met 21 of 28 pillen. Bij 21-pillenpacks volgt een pauze van 7 dagen voordat u aan een nieuw pak begint. Deze pauze kan menstruatie veroorzaken. Beschikbare pillen in Nederland zijn onder andere:
De minipil bevat alleen gestagen en geen estrogeen. Dit is een goed alternatief voor vrouwen die geen estrogeen kunnen gebruiken. De minipil moet op dezelfde tijd elke dag ingenomen worden. Enkele voorbeelden zijn Cerazette en Micronor. Deze pil is geschikt voor vrouwen die borstvoeding geven en biedt een veilige oplossing zonder hormooninteracties.
De hormoonspiraal is een klein kunststof spiraal die in de baarmoeder wordt geplaatst. Deze geeft langzaam gestagen af. De spiraal kan 3 tot 5 jaar blijven zitten afhankelijk van het type. In Nederland zijn Mirena, Kyleena en Skyla beschikbaar. Voordelen zijn dat u niet dagelijks iets hoeft te doen en het zeer betrouwbaar is. De plaatsing gebeurt door uw gynaecoloog en vereist een vervolgcontrole.
De anticonceptiepleister (Evra) geeft hormonen af door uw huid. U plakt iedere week een nieuwe pleister. Na drie weken volgt een pauze van één week. Dit is een gemakkelijk alternatief voor vrouwen die de pil vergeten.
De anticonceptiering (NuvaRing) wordt in de vagina ingebracht. De ring blijft daar drie weken zitten en geeft hormonen af. Na een pauze van één week plaats u een nieuwe ring. Dit middel biedt flexibiliteit en is discreet.
De koperspiraal is een T-vormig hulpmiddel dat in de baarmoeder wordt geplaatst. Deze bevat geen hormonen maar geeft koper af dat spermatozoa onschadelijk maakt. De koperspiraal kan 5 tot 10 jaar meegaan en is erg betrouwbaar. In Nederland zijn modellen als Paragard en Flexi-T beschikbaar. Dit is een goed alternatief voor vrouwen die geen hormonen willen gebruiken. De plaatsing en verwijdering gebeurt door uw arts onder begeleiding.
Barrièremiddelen zoals condooms en pessaria werken door het blokkeren van zaadcellen. Condooms bieden ook bescherming tegen seksueel overdraagbare ziekten. Ze zijn gemakkelijk te gebruiken en zonder recept verkrijgbaar in iedere apotheek en drogist.
Het diafragma en cervixcap zijn ook barrièremiddelen. Deze moeten worden gecombineerd met spermiciden voor optimale werking. Een diafragma moet door uw arts bepaald en aangepast worden voor de juiste maat en pasvorm.
Spermiciden zijn chemische stoffen die zaadcellen onschadelijk maken. Ze zijn verkrijgbaar als gel, crème, schuim of tabletten. Spermiciden worden gebruikt met barrièremiddelen voor extra bescherming. Ze kunnen alleen gebruikt worden maar zijn minder betrouwbaar als alleenstaand middel.
Het anticonceptieimplantaat is een flexibele staaf ter grootte van een lucifer die onder de huid van uw bovenarm wordt geplaatst. Het geeft langzaam gestagen af gedurende drie jaar. In Nederland is Nexplanon beschikbaar. Dit is zeer betrouwbaar met een effectiviteit van meer dan 99% en u hoeft er niet dagelijks aan te denken. Het plaatsen en verwijderen gebeurt onder lokale verdoving in de praktijk van uw arts.
De anticonceptie-injectie (Depo-Provera) wordt elke twaalf weken intramusculair toegediend. De injectie bevat gestagen dat ovulatie voorkomt. Dit middel is erg betrouwbaar en discreet. U hoeft alleen om de twaalf weken naar uw huisarts te gaan voor een vervolgbehandeling.
Sterilisatie is een permanente anticonceptiemethode. Bij vrouwen kan dit gebeuren door onderbreking van de eileiders. Bij mannen wordt de zaadleider onderbroken. Deze procedures zijn meestal onomkeerbaar en worden gebruikt als men zeker is dat men geen kinderen meer wil. In Nederland zijn zowel chirurgische als minimaal invasieve methoden beschikbaar. De ingreep gebeurt in een ziekenhuis onder algehele verdoving en vereist voorafgaande counseling.
Bij het kiezen van anticonceptiva zijn er veel factoren die een rol spelen. Uw leeftijd, gezondheid, rookgewoonten en medicijngebruik zijn belangrijk. Ook uw persoonlijke voorkeuren en levensstijl spelen mee. Vrouwen met bepaalde aandoeningen zoals migraine met aura kunnen niet alle anticonceptiva gebruiken. Ook bepaalde medicijnen kunnen wisselwerken met anticonceptiva. Het is essentieel dit met uw arts te bespreken.
Alle anticonceptiva hebben mogelijke bijwerkingen. Veel vrouwen ervaren geen ernstige bijwerkingen. Veelgestelde bijwerkingen van de pil zijn hoofdpijn, gevoelige borsten of misselijkheid. Ernstige bijwerkingen zijn zeldzaam maar kunnen trombose of bloedstolsels omvatten. Contact uw arts onmiddellijk bij ernstige symptomen zoals pijn op de borst, kortademigheid of sterke hoofdpijn. Regelmatige controles helpen problemen vroeg op te sporen.
Het is belangrijk regelmatig uw huisarts of gynaecoloog te raadplegen. Zij kunnen de beste anticonceptie voor u bepalen en controleren of alles goed gaat. Veel methoden vereisen regelmatige vervolgbezoeken. In Nederland hebben vrouwen recht op gratis of goedkope anticonceptie via hun zorgverzekeraar. Informeer naar de mogelijkheden bij uw verzekeraar. Uw zorgverlener kan u ook adviseren over de meest geschikte optie voor uw situatie en voorkeuren.
